Informatie over parels

Parels
De mens versiert zich al zo’n zesduizend jaar met parels! Daarbij ging het steeds om verschillende soorten parels. Zo werden in de Perzische Golf de oesters ervoor uit de diepe zee met levensgevaar opgedoken. In China werden ze uit een meer gevist. De grootten der aarden hebben zich met parels getooid. Soms zijn de parels nog bekender dan degene die ze gedragen heeft! Parels werden en worden gezocht om hun schoonheid, hun luster, hun kleur en hun vorm. Er is een grote verscheidenheid in parels en let op: het zijn niet allemaal `echte`!

Hoe ontstaat een parel? 
Het ontstaan van de parel gaat heel eenvoudig: de parel groeit in een tweekleppig schelpdier dat ook de kunst verstaat om parelmoer te maken. Het parelmoer wordt gevormd door de mantel die het schelpdier omgeeft. Parelmoer bestaat uit plaatjes ARAGONIET die elkaar overlappen. Zo ontstaat er een gladde laag waarmee het weekdier zich beschermt. Wanneer een diertje of een voorwerp in de schelp dringt, vormt de mantel er een beschermende laag van parelmoer om. Het dier probeert vaak een dergelijk indringer tegen de schaal te drukken en hem in te kapselen tegen het parelmoer van de schaal aan. Op die manier ontstaat er een blisterparel, een parel die op één plaats aan de schelp vastzit. Meestal komt de indringer in de mantel zelf terecht. Dan wordt hij omgeven met mantelmateriaal, het klevende conchine waarin en waarop later de uiterst kleine aragonietplaatjes in laagjes worden afgezet. Het hoeft dan nog geen ronde parel te worden, elke andere willekeurige vorm behoort ook tot de mogelijkheden.

Gestage groei 
De parel groeit zeer langzaam. De snelheid van groeien hangt af van de temperatuur van het water en van de soort van de pareloester. De pareloesters werken langzaam maar gestaag door. Ze zetten per dag twee tot zeven laagjes af die elk 0.0005mm dik zijn, ofwel een halve micron. Het resultaat na 1 jaar is verschillend. In de koude Ago baai in Japan groeit de parel gemiddeld 0.15mm, bij het warmere Kyushu is de groei het dubbele. In de warme Zuidzee komen lagen tot 3mm voor, maar deze laag is dan wel veel grover van korrel.

Natuurlijk of gekweekt 
Van oorsprong werden parels gevist in vele zeeën. In de Perzische Golf, de Stille Oceaan, de Golf van Mexico bijvoorbeeld. Veel leverde dat de vissers niet op, bovendien is het gevaarlijk werk. De duiker moet lang onder water blijven om zijn werk te doen, want de oesters zitten erg vast en zijn moeilijk te openen. De zo gevonden parel is een bijzonderheid; het is een NATUURLIJKE PAREL. Die kan gemakkelijk worden onderscheiden van de GEKWEEKTE PAREL bij doorlichting met röntgenstralen. Natuurlijke parels zijn zeldzaam en dus kostbaar. De meeste zijn afkomstig uit de Perzische zee en rond de pareleilanden in de Stille Oceaan. Eigenlijk mag alleen een dergelijk natuurlijke parel ‘parel’ genoemd worden. Als een gekweekte parel wordt aangeboden moet hierbij duidelijk vermeld worden dat het GEEN natuurlijke parel betreft.

Gekweekt en gevist 
De slimme Chinezen waren de eerste die parels gingen kweken. Ze brachten daartoe –700 jaar geleden al! - kleine metalen boeddhabeeldjes in mossels. Zo ontstonden er kleine boeddhavormige parels. De Japanner Mikimoto heeft eerst blisterparel tegen de oesterschelp aan gekweekt en kreeg daarop een octrooi. Daarna slaagde hij erin losse ronde parels te kweken. Hij bracht het bolletje parelmoer in de schelp samen met een stukje mantelweefsel. Dat werd uit een andere oester gehaald. Om dat bolletje worden dan lagen gevormd. Zo ontstaat er een gekweekte of CULTIVÉ parel. Bij deze kweek worden drie jarige oesters open gemaakt en worden er twee a drie bolletjes, voorzien van mantelweefsel, ingebracht. Na minstens 3 ½ jaar zijn ongeveer 50% van de gezaaide kernen cultivé parels geworden. De oesters worden daartoe in metalen of plastic korven gedaan die met lange touwen aan vlotten zijn bevestigd. Ze zijn te verslepen als het water te koud of te warm zou worden. Na 3 ½ jaar is het laagje ½ tot 1mm dik. Uiteraard groeit een groot bolletje langzamer dan een klein bolletje.

Waar komen de kleuren vandaan 
Er zijn vele soorten pareloesters, daarom hebben parels verschillende kleuren. De pinctada, een zeewater oester, levert meestal een zachte tint, zilverig, wit rosé of een bronsglans. Als een parel grijs of zwart is komt dat omdat de oester pigment aan zijn uitscheidingsproducten heeft toegevoegd. Ze zouden dan ook zeldzaam zijn, ware het niet dat men ook wel parels kleurt. Andere oestersoorten leveren andere kleuren. De ZEEOOR geeft de parel een groene en blauwe kleur. Echte zwarte parels komen van de Pinctada Margaritifera, de ‘blacklipped oyster’

Niet altijd rond 
Natuurlijke parels komen voor in allerlei vormen, De onregelmatigheid noemt men BAROK parels. Parels afgeplat aan één kant (doordat ze aan de schaal hebben vastgezeten) heten BLISTERPAREL en hele kleine parels ZAADparels. Blisterparels zijn zeer geschikt voor ringen, broches, spelden en sluitingen. Zaadparels zijn uitermate geschikt voor brede colliers. ZOETWATERPARELS waren vroeger meestal barok, tegenwoordig worden er ook hele mooie ronde zoetwaterparels gekweekt, van zeer goede kwaliteit.

Kwaliteit en grootte bepalen de prijs 
Hoe groter, hoe duurder. De grootte wordt bepaald met de parelmaat of weegschaal. De gewichtseenheid (in Europa) het GREIN ofwel 50 mg. Vervolgens de vorm; hoe ronder hoe beter. Wat de kleur betreft, verschillende landen geven de voorkeur aan verschillende kleuren. In Noord Europa is deze wit roze, roze en grijs. De kwaliteit hangt ook af van de LUSTER of oriënt. Dit is typische parelglans met regenboogkleuren. De glans is afhankelijk van de temperatuur van het water. In koud water zijn de laagjes vaster, dunner en fijnkorrelige. De mate van perfectie van het pareloppervlak, bijvoorbeeld ruwe huid en vlekjes kan de kwaliteit verlagen. Ook de DIKTE van de laag om de kern is van invloed op de prijs.

Natuurlijk, cultivé en imitatie 
Natuurlijke parels zijn zeldzaam en dus kostbaarder. Bij het cultiveren van parels wordt in feite hetzelfde proces gevolgd als bij de natuurlijke parel. De natuur wordt hierbij een handje geholpen door het kunstmatig inbrengen van een kern in een oester. Het verschil tussen een natuurlijke en een cultivé is aan de buitenkant niet te zien. Beide soorten hebben parelmoeromhulling, die maakt dat de parels warmen aanvoelen en stroef zijn als ze langs de tanden worden gewreven. Met de juiste onderzoeksinstrumenten is na te gaan hoe de parel ervan binnen uit ziet. Dat geeft een duidelijk antwoord op de vraag; natuurlijk of gekweekt. Het parelmoer kern van de cultivé is bij doorlichting met röntgenstralen goed te zien. De concentrische laagjes parelmoer die de pareloester heeft afgezet vormen rond de kern niet meer dan een dunne schil. Bij de natuurlijke parel is de zeer kleine ongerechtigheid die de aanleiding was voor de vorming van de parel meestal niet meer te zien. Cultivé parels worden uit diverse landen naar Nederland gehaald en hier in juwelen verwerkt. Imitatie parel is een fabrieksproduct, zonder dat de natuur daar iets mee van doen heeft. Hoe goed de gelijkenis ook is, ze mogen niet als natuurlijk of cultivé worden aangeduid, ondanks de soms fraaie benamingen.

Zoetwater of zuidzee parels 
Zoetwater parels worden gekweekt in een mossel. In de mossel gaan wel 10 tot 15 parels tegelijk, deze kunnen 10mm groot worden. Grotere zoetwater parels, 10-15mm, zitten met veel minder in een mossel. Dit lukt niet altijd en het is dus kostbaarder om grotere zoetwater parels te kweken en uiteindelijk dus ook kostbaarder voor de consument. Zuidzee parels worden per stuk in een oester gekweekt. Van de 100 oesters met elk één gekweekte parel, is maar de helft gelukt. Van de 50 die er over blijven zijn er 10 geschikt voor de juwelenindustrie. De overige 40 worden gebruikt voor bijvoorbeeld cosmetica.